Kayt ol

Eger sitemize yaptnz ilk ziyaretiniz ise, Ltfen ncelikle Yardm kriterlerini okuyunuz. Forumumuzda bilgi alveriinde bulunabilmeniz iin ncelikle Kayt olmalsnz. ye olmayanlar forumumuzda hibir ekilde aktivite uygulayamaz; Konu aamaz, Mesaj yazamaz, Eklenti indiremez, zel mesajlasamaz. Forumumuzu tam anlamyla kullanmak iin ye olabilirsiniz...

+ Yorum Gnder
Gsterilen sonular: 1 ile 5 ve 5
  1. #1
    Kaytsz ye
    Misafir

    Standart Milli Sporlarmz Nelerdir?

    Milli Sporlarmz Nelerdir?

  2. #2
    Bilgi Lideri - ait Kullanc Resmi (Avatar)
    Administrator

    Durum
    Offline
    yelik tarihi
    Jan 2011
    Mesajlar
    4.802
    Tecrbe Puan
    10

    Standart Cevap: Milli Sporlarmz Nelerdir?

    Atlk-Binicilik


    Gnmzde de olduu gibi,ulusal ve Trk Tarihinin her dneminde At Murattr szcklerine bal kalnarak,her Trk ata kar sevgi,gven,ilgi duymu ve onu kendisinden bir para kabul etmi,ona kutsallk tanm,saygnlk kazandrm,sanatnda,edebiyatnda,mziinde esiz bir yer vermitir.
    Nazmi Sevgen;Trklerde at ve atlk adl kitabnda 1937 ylnda Ankara da toplanan tarih kurultaynda Avusturya l tarih bilimcisi Hoopers atn ilk evcilletirme hareketinin Asya da Trkler tarafndan yapldn, Macar tarihisi Allfoldin de,bu konudaki ilklerin Altay Trklerine ait olduunu ne srmtr.Alman tarih bilimcisi Portriatz ise Eski alarda at adl eserinde atn M..6000 dolaylarnda Trkler tarafndan evcilletirildiini iddia etmi ve iddias iin baz bulgular kesin kant gstermitir.
    Yaklak olarak M..4000 yllar dolaylarnda Trkler tarafndan bir ekim hayvan olarak arabalara koulan at,askeri amalarla sava snf olumasna sonu olarak ta Asyann ve teki ktalarn tarihi ve siyasal yaamnn oluum ve deiiminde etkinlik kazanmtr.Trkler onunla uzaklklar enmiler,derisinden giysi ve ayakkab yapmlar,lezzetli bulduklar taynn etini yemiler,ksraklarn stnden mayalanma ile salanan Kmz ad verilen ve keyiflendirici ikiyi yapmlardr.Ayrca yele ve kuyruklarn da deerlendirmilerdir.kemiinden kaymak iin ara,kllarndan a,gzleri gne ndan koruyan bir tr gzlk rmlerdir.
    Eski Trklerde at kltr ile ilgili eitli bulgular bir belge olarak,bu gn eitli lkelerin mzelerine deer katmaktadr.Yenisey yrelerinde eski Trkler tarafndan,kayalar zerine yaplm at resimleri ve ok eski dnemlere ait,Trk mezarndan kan eyalarn zerinde ssleme sanat olarak at figrleri kullanld grlmektedir.Eski Trk destanlarnda ve efsanelerinde at ba tac dr,ayr bir yeri vardr.Ouz destan atla balar.Dede Korkut ta ,Bams Beyrek yksnde atla kardelemitir.
    Eski Trklerin ilkel atlar yakalayabilmek iin Trl yntemler kullandklar,kitabelerde yazldr.Karluk han buzullar iinden nl bir at alp kard iin ad almtr.Eski Trklerdeki Trk atsz,ku kanatsz sz ok ey anlatr.
    Tm tarihi kaynaklar,atn vatan olarak orta Asya blgesini gstermektedir.Krgz stepleri ile Gobi havalisinin atn vatan olduu konusunda gr ve kant birlii vardr.Eski Trklerin Ylk adn verdikleri at srlerinin,rk ve evcilletirilmeleri ile ilgili bilgiler ok genitir.
    Atsz Trkler sosyal yaamda hor grlrd,fakirlik nedeni ile ata sahip olamayanlar almak zorunda idi.Eski Trkler sadece at almay olaan saymlardr.Zira bu bir beceri olarak kabul ediliyor ve atn aldran kii iin bu hareket onur krc olarak deerlendiriliyordu bu nedenle kabileler arasnda sk sk atma kyordu.
    alnan atlar belirlemek amacyla atlar zel damgalama yntemleri uygulanyordu.Damga yerine baz kabileler atn kulaklarna zel iaretler ilemeyi yelerlerdi.kabile sembolleri olarak benimsenen biimler mezar talarnda da grlr.
    Eski Trklerde at yarlar ile e seiminde de kullanlyordu.
    Bu yarlar iki trl oluyordu birisinde atl kzlar bir grup halinde yara balyorlar ve arkalarndan atlarn grup halinde koturan erkekler ilerinden birini yakalayp atlarnn terkilerine alyorlard.Daha sonra e olarak setikleri bu kzlarla evleniyorlard.
    Dier trl ise eer kzn isteyeni ok olursa yara kz tek bana balyor,daha sonra ardndan atlarn koturan erkek grubundan kim kz yakalarsa o evlenme hakkn elde ediyordu.

    Eski Trklerde grlen atla btnleme", Osmanl Trklerinde de srmtr. At, Osmanl,Trklerinde onur, sayg ve sevgi unsuru olarak kabul edilen bir yolda olmutur. Bunlarla baardan baarya komular; kta zerinde egemenliklerini srdrmlerdir.

    Anadolu Seluklularnda 100 bin svariden oluan bir ordu bulunuyordu. Osmanl imparatorluunda ise, 16.yzylda bu say 250 bine yaklat. Edirne, Filike. Selnik. Amasya, Yozgat, Merzifon, Eskiehir (ifteler iftii), Malatya (Sultan suyu), Veziriye, Adana (Cukurova)'daki hayvan ocaklarnda, at yetitiricilik dzeltilmesi iin srekli almalar yaplyordu. Ancak, Osmanl imparatorluunun gerileme ve zellikle k dneminde at yetitiricilii ve rk dzenlenme almalar nemin tamamen yitirmi, srekli savalar nedeniyle lke atl adeta kmtr.

    Yaama sevincini, atyla paylaan, onunla mutlu olan ve hatt onunla birlikte gmlen at, Trk'n kalbinde, atlarnda ,edebiyatnda. trklerinde, ataszlerinde benzersiz bir yer almtr. Osmanllarn genileme dneminde, Giritlilerin bir sz ok yaygnd: "Adaya nce Trk'n at, sonra kendisi ayak basacak." Gerekten de yle olmutur. Ak Paa tarihinde, Osmanl Padiahlarndan Orhan Beyin, atlarn nalbanda kendisinin ***rd anlatlr. Bu hareket, Trklerde, en bynden en kne kadar, ata gsterilen ilgi ve sevgiyi yanstr. yle ki, at sahiplerinden atlar iin vergi alnmazd.

    Emrullah Efendi "'Memalik-i ahane"de, at vergisi asla vaz'edilmedii cihetle, bizde at vergisinden bahse mahal yoktur demektedir. Osmanl Trk illerinde atlar, grevlerine gre yle adlandrlrd: nemli haber ***ren svarilerin bindikleri dayankl "Ilgar at", posta svarilerinin bindii "Menzil at", aknc ve svarilerin bindikleri "Cenk at", yarlara katlanlara "Kou at", svarilerin yedeklerinde bulundurduklar "Yedek at", yk tayan "Semer at", damzlk olarak yararlanlan "A at", trenlerde komutan ve subaylarn bindikleri "Alay at", arabalar koulanlara "Araba at" ve avlarda kullanlanlara "Av at." Osmanllarda, eer, murassa ve sorgulu balklar, altn ve gm zengiler, gemler, at koum takmlar, saray arabalarnn koum takmlar birer sanat eseri idi.
    Sultan Abdlaziz dnemi sonrasnda lkedeki at kalitesi deerini gittike yitirirken, tersine olarak at yarlar da daha dzenlilik kazanmtr. Ancak, ilk dzenli at yarlar l9ncu yzyln son ylarnda belirginleir. Sultan Abdlaziz dneminde Kathane'de, "Kathane Yarlar" ad altnda bir sre at yarlar dzenlenmitir. Bunlar bir tr ilkel yarlk dzenlemeleri olmutur. Zira pist geliigzel dzenlenmi bir gzergah biimindedir. Sonraki yllarda nl mirasyedilerden Veli efendizade, bugn Veli efendi Tesislerinin bulunduu yerde, birka arkada ile birlikte sistemsiz olarak dz bir toprak zerinde at yarlar yaptrdklar grlr. Bu yarlara ilgi duyanlarn says 15-20 kadard. te yandan yine ayn yllarda Manisa'da Bekir Aa'nn bireysel abalaryla, dzensiz baz yarlar yaplmtr.

    Kaynak
    Doan Yldz Trk spor tarihi stanbul-1979

    Cirit; Trklerin yzyllardan beri oynadklar bir Ata sporudur.
    Trkler bu Atl oyunu Orta Asya dan gnmze tamlardr. 16. yzylda bir sava oyunu olarak kabul edilmiti. 19. yzylda Osmanl lkesi ve saraynn en byk gsteri sporu ve oyunu oldu. Cirit ayn zamanda tehlikeli bir oyun olmas sebebi ile 1826 ylnda II. Mahmut tarafndan yasaklanmtr. Daha sonralar tekrar popler bir gsteri oyunu olarak yaygnlat.
    Tarihin eski alarnda insan topluluklarnn ulam ve sava vastalarndan olan at srler halinde beslenmi,gnn artlarna gre eitilmi sava zamanlarnda sava vastas,sulh zamanlarnda da spor ve elence vastas olmutur. Sava spor haline getiren,sporu en gzel eitim arac bilen Trk kahramanlarnn alar boyu kazandklar zaferlerde canlar kadar aziz bildikleri atlarnn byk hissesi vardr. Bunun iin atl cirit,Trklerin en eski milli sporlarndan olup,canllardan yapma ve konuma zellii olan insanla tama ve his gc olan atn ve cansz 110 cm lik cirit sopasnn en gzel uyum salad insanla akln btnletii eski sava kurallarnn uyguland bir oyundur. Atl ciritte erlik yaar, mertlik yaar, sportmenlik yaar ama her eyden nce bir tarih yaar.
    Atalarmz bar zamanlarnda at ve askerlerini zinde ve kuvvetli tutabilmek iin atl cirit sporunu tesis etmi, insanlar ruh ve bedenen eiterek yarnlara hazrlamlardr.Atl ciritte hibir spor msabakasnda bulunmayan rakibi balama ,affetme eklinde bir davran vardr. Hasmnn nn kesip,ona ciritle vurma imkan varken vurmayp balayan sporcu puan kazanmaktadr.Vurma imkan yzde yz mevcut iken,o anda zayf dsene vurmay zul kabul ederek balama yolunun seilmesi, Bu ynyle spor ve erdemin birlikte anld asil bir yapya sahiptir.
    Cirit oyunu kendisi de iyi bir oyuncu olan II. Mahmut'un Tanzimat tan sonra bu oyunu btn lkede yasaklamasna dein stanbul hayatnn renkli bir parasyd. Balca oyun alan tabi ki Atmeydanyd. Burada her zaman cirit talimi yapan atllara rastlamak mmknd, fakat asl msabakalar Cuma gnleri Cuma namazndan sonra yaplr, o zaman meydan yzlerce atl doldururdu. ehir iindeki ikinci nemli cirit alan Kk Ayasofya ile Kadrga arasndaki Cndi (Arapa svari anlamnda. Zamanla bozularak Cindi ve Cinci olmutur.) Meydanyd. Evliya elebi Kathane yolunda da bir cirit meydan olduunu yazyor. Topkap Saraynda da Glhane Bahesine doru byk bir cirit meydan bulunur, Cuma namazndan sonra burada cirit oynayan saray halkna ou zaman padiah da katlrd cirit oyununda saray halk geleneksel olarak bamyaclar ve lahanaclar adl iki takma ayrlrlar, padiahlar da bu iki takmdan birine dahil olurdu. Saraydaki cirit meydannda bu iki takm simgeleyen, birinin tepesinde bir bamya, dierinin tepesinde bir lahana heykeli bulunan iki mermer stun bugn de durmaktadr
    Ciriti kar taraf oyuncusundan kendisini saknmak iin eitli hareketler yapar, atn sana soluna, karnnn altna, boynuna yatar.Baz ciritiler rakibi ka dizisine ulaana kadar -drt cirit savurarak isabet ettirmek suretiyle say toplar. Bu arada bana, gzne, kulana cirit isabet eden baz oyuncularn yaraland olur. Bu trl isabetler neticesinde lenlerin olduu bile vakidir. Bu durumda len, er meydannda lm saylr, yaknlar ikyeti ve dvac olmaz. Babalar len ocuklaryla nrler.
    te yandan cirit oyununda lm olmamas iin, daha evvelleri hurma ve mee aacndan 70-100 santim uzunluunda, 2-3 cm. kutrunda yaplan ciritler, daha sonralar kavak aacndan yaplmaya balanmtr. Sopalarn ular silindir eklinde kesilerek yuvarlatlr. Kabuklar yontulur. Bu isabet halinde bir yara almasn ve lm tehlikesini yok etmek iin alnan bir tedbirdir.
    ilk ihtisas kulb Erzurumda 1957 de Erzurum Atl spor Kulb kurulmu daha sonralar Erzurumda 11,Erzincanda 1,Bayburtta 1,Ankara da 1,Uak da 4,Manisa da 1,Malatyada 1 kulp kurulmutur.
    Cirit Oyunu, daha 40-50 yl ncesine dein Anadolu'da yaygn bir oyun olduu halde son yllarda sadece ERZURUM ERZNCAN UAK BAYBURT ANKARA MANSA KARS yrelerinde yaamaya devam etti. 20-25 yldan beri Konya ve Balkesir'de tarihe kart. ERZURUM ilimiz 23 kulb ile bu oyunun ayakta kalabilmesi iin elinden gelen ura vermektedir.her yl mays aynda yaplan Erzurum grup eleme malar bir aydan fazla srmektedir.Bu durum son yllarda Trkiye ampiyonas heyecann bile geride brakr hale gelmitir.
    Buna ramen halen Anadolu'nun hemen her kesinde dnlerde ve bayramlarda ky delikanllar ve kasaba halk Cirit Oyunu'nu oynamaktadr. Byk ehirlere kar ky ve kasabalarda yaamaktadr. Sinop kylerinden Gaziantep'e, Bursa'dan Antalya'ya kadar Dou, Bat, Gney ve Kuzey Anadolu'da kylerimizin grele beraber balca yiitlik ve sava oyununu tekil etmektedir. Halkn ilgisini ekmek iin cirit meydannda davullar ve zurnalar alnr. Ayrca yurtdnda ran, Afganistan ve Trkistan Trkleri ile Trklerle meskn dier Asya yrelerinde de hl canlln ve geleneini srdrmektedir.
    Her yl Erturul Gazi Trenleri dolaysyla eyll aylarnn ikinci Pazar gnleri St'te, eitli enlikler vesilesiyle de Erzurum, Kars ve Bayburt dolaylarnda oynanmaktadr.
    alnt

  3. #3
    Bilgi Lideri - ait Kullanc Resmi (Avatar)
    Administrator

    Durum
    Offline
    yelik tarihi
    Jan 2011
    Mesajlar
    4.802
    Tecrbe Puan
    10

    Standart Cevap: Milli Sporlarmz Nelerdir?

    Okuluk

    Trklerin ok ve yaya verdii nem, onun inan dnyasn da etkilemitir. Pagan dnemlerinden beri Trkler iin ok ve yay hkimiyet sembolyd. Hakan tahtnda otururken elinde ok ve yay tutard. Komutanlarn toplamak iin onlara anlam belli, deiik oklar yollard. etirlerinde, damga ve sikkelerinde ok ve yay resmi vard(32, s. 4). Okuluktaki bu tre ve semboller, daha sonra Seluklularda da devam etmiti. Byk Seluklular 1040'da Dandanakan zaferini kazannca, komu lkelere gnderdikleri fetih-nmelerin banda eski Trk hkimiyet sembol olan ok ve yay iaretleri bulunuyordu.

    te yandan, tm dnya uluslarnca benimsenen gerekte, ok-yay ve okuluun Trklerce dnyaya tantlm olmasdr. Bu gerekle ilgili tarihi kantlarn bir blm Ergenekon ve Ouz Destanlarnda yer alr.

    Bedenlerini eitli uralarla en iyi biimde eiten Trkler, ok ve yay ok iyi deerlendirmilerdir.

    Maden ann almas ve atn eitilmesi sonras Trklerin Orta Asya'dan gleriyle ok ve yayn kullanmndaki becerilerini drt bir yana yaymlardr. Trk, Orta Asya steplerinden uzand her yere elinde yay, srtnda ok sada, altnda at ile gitti ve bunlar gittii her yerde tantt.

    nl Trk Hakan Ouz Han, Gn, Ay ve Yldz adl byk oluna "Bozok", Gk, Da ve Deniz adl oluna da "ok" demesi, Trklerin oka verdikleri nemi yanstmas bakmndan byk deer kazanr.

    in kaynaklar Eski Trklerin ok ve yay yapmndaki stn baarlarn da anlatr.

    Ok szc, Eski Trklerde kabilelerin adlandrlmasnda da kullanlrd. Ouz Destannda "ok" diye bir ada rastlanr. Bu da "kabile" anlamndadr.

    16 Byk Trk imparatorluunda at ile birlikte ok ve yayn nemi ayrdr. Orta Asya'da Kapal, Kazire Nehri kenarndaki Minusink blgesinde, Altay Dalarndaki Kuray ve alman Nehri yaknndaki Kutirge, Tuyak, Kutan blgelerinde, Orhon ve Tula blgesinde zellikle u Vadisinde, Srotski'de, Kzat'ta Aa Volga'da ve Volga Boylarnda, Nijni, Bakuncak ve Mainz'de, teki yrelerde bulunan mezarlar, Hunlar, Gktrkler, Krgz, Yenisey, Hazar Devleti, skit ve Alanlar dnemindeki kalntlarn incelenmesi ok ve yayn nemini yanstr.

    Trklerde okuluk binicilikle birlikte beden kltr anlaynn ncs olmutur. Okuluk sadece bir sava ura deil, zevkli bir idman ve yarma biimine getirilmitir. Bylece dzenlenen her trl trenlerde en byk yarmalarn sembol ok ve okuluk olmutur.

    At zerinde okuluun temel eitimi iin su nitelikler zorunlu idi: ok iyi ata binmek, yer egitiminde ok baarl olmak, at hzla giderken yay kurabilmek, hareket halindeki atla n taraftan arkaya dnerek bu dn as iersindeki zellikle hareketli hedefleri vurmak ve zerine atlan oklardan korunabilmek i iin atin deiik yerlerine bedenini gizleyebilmek. Bu nedenle at zerinde okuluk ok zor bir uratr.

    Eski Trklerde oklar srtta ya da atn eerine taklan zel torbalarda tanrd. Bu torbalara "Sadak" ya da "Okluk" denirdi.

    Eski Trklerde ok ve yay sosyal yaamda deiik anlamlarda da kullanlrd. Eski Trklerde, "Akika" ad verilen bir ok atma treni vard. Buna, "Sehmi itizar" da denirdi. Bir kabile halkndan biri bar gnlerinde kar kabileden birini ldrrse, onunda, ldrlmesi gerekirdi. Ancak, iki kabile ileri gelenleri anlatklar durumlarda bir meydanda ok at yaplrd. ldrenin oku, kar kabile ileri gelenlerinin istedii yere derse lm cezas kaldrlrd.

    Kagarl Mahmutun Divan-i Lgat-it Trk adli yapitinda, okun ayni zamanda "Pay" anlamna geldii belirtiliyor. Yzyllar boyu sre gelen bu gelenek Anadolu Trklerinde de benimsenmitir. rnein, bir tarlann paylalmas iin bir ok eit paralara ayrlr ve pay alacaklara yumurta, renkli ta gibi birer nian verilir. Bir yabancya da nianlanan tarla blmlerine konulmas istenir. Kimin niani hangi paraya rastlarsa o blm onun olur ve buna "Ok deydi" denirdi.

    Daha sonralar Anadolu Bektailerinin de ayn yntemi uyguladklar gibi koyun, ya da teki byk ba hayvanlar paylalmasnda ok atlarndan yararlanlrd. Deiik kaynaklara gre, paylalacak hayvan belirli bir uzakla konur ve pay sahipleri bu hayvana ok atarlard. Oklar hayvann hangi blmne gelirse o blm alrlard. Eski Trklerde lm cezalarnda yayn kullanlmas deiik anlam tard. p ve elle boularak cezalandrlmak aalayc bir lm biimi olarak kabul edilirdi. Buna karn yay kirii ile ldrlen kii iin bu lm biimi ise byk bir deer kazanrd. nk, ok ve yay ile yay kirii dini bir kutsall belirlerdi.

    nl Arap gezginlerinden. bni Batuta, adn verdii yaptnda bu gelenei anlatrken Trk emirlerinden Halil'in kendisine isyan eden akrabalarndan birinin yay kirii ile boulmasn uygun bulmasn yle aklar: "Halil dahi yay kirii ile ihnak ettirdi. Zira, eyhzadelerin inhaktan baka suretle idam etmemek onlarca gelenekti".

    Ok-yay yapm ve okuluk Osmanl Trklerinde daha byk bir geliim gstermi ve daha byk anlam kazanmtr.

    Okuluk Dou meneli uluslarn hibirinde Trklerdeki kadar uzun sre benimsenmemi ve Trkler kadar baaryla devam ettirilmemitir. Trklerin okuluk alanndaki baars, sadece at stnlnde deil, bu stnl salayan aralarn, ok ve yayn zelliklerine ve kalitesine de dayanyordu.

    Trkmen boylarnn etnolojisi hakknda deerli bir kaynak olan Dede Korkut Kitab'nda: Trkmen genlerinin bo vakitlerini ok attrmakla geirdikleri, kuvvetlilik iddiasndaki yiitlerin ok yartrmak yolunu setikleri, dn elenceleri srasnda damat ve arkadalarnn ok kousu dzenledikleri, evlenen bir yiidin bir ok atp, okun dt yere gerdek adrn kurduu ve dn elentileri srasnda da damat ile arkadalarnn ok attklar anlyor. Eskiye uzanan bu detlerin, Osmanllarn ilk dnemlerinde de devam ettii kanaatindeyiz. U beyliklerinin asker gcn "Alp" ya da "Gazi" denilen aknclar tekil ediyordu. Bunlarda aranan dokuz arttan ikisi, iyi bir ata ve iyi bir yaya sahip olmak idi. yi ata binmek, at stnde isabetli ok atlar yapmak gibi, Asya'dan getirdikleri eski gelenekleri muhafaza etmekteydiler. Alplik ve kahramanlk Trk spor geleneinin ayrlmaz bir paras olmutu.

    Trk okuluu, stanbul'un fethinden sonra, bakentte ve Osmanl Devleti'nin belli bal illerinde yeni bir boyut kazanmtr. Osmanl Devleti'nin snrlarnn genilemesinde ve kazanlan yerlerin korunmasnda, ordu bnyesindeki atl ve yaya oku birliklerinin nemli bir yeri vard. Bu nem Yeni a'da, ateli silhlarn orduda resmen kablne, hatta daha sonrasna kadar devam eder. Fetihten sonra, yeni bir rgt olarak kan "spor okuluu" da, balangta askerlikle yakn bir iliki iindeydi. nl okularn pek ou Yenieri Oca'na mensuptu ve seferlere katlrlard. Bunlara ok ve yay yapan sivil esnaf da, "orducu esnaf" olarak, bu seferlere katlmakla ordu atlyelerinin yetersiz kalan imaltn desteklemekle grevli idiler.
    Osmanl ordusunda ok ve yay kullanld devirlerde, askerlerden ou; iyi yetimi, usta birer kemanketiler. Nitekim, 15-16. Yzyllarda menzil shibi kemankelerden pek ounun ordu mensubu olduu grlmektedir.

    Kuruluundan 17. Yzyl bana kadar Osmanl ordularnda ok ve yay, topla birlikte , en etkili uzak mes-fe silh olarak nemini korumutur. 16. Yzyl ortalarndan itibaren ateli silhlarn gelimesi, ok ve yayn giderek yerini tfee brakmasna sebep olmutur. Ne var ki bu, ok ve yayn okuluun Trklerin hayatndan bs-btn silindii anlamna gelmez. nemli bir spor dal olarak, zellikle stanbul'un fethinden sonra, moral deerleri ayakta tutan kurumlardan biri olarak, varln ve etkinliini 19. Yzyl sonlarna kadar srdrmtr .
    alnt

  4. #4
    Bilgi Lideri - ait Kullanc Resmi (Avatar)
    Administrator

    Durum
    Offline
    yelik tarihi
    Jan 2011
    Mesajlar
    4.802
    Tecrbe Puan
    10

    Standart Cevap: Milli Sporlarmz Nelerdir?

    Kl sporlar

    Svari bir ulus olan Trklerde klcn her kiinin yannda tad bir ara olmas ok doaldr.Trkler at ve klla tarih boyunca alar amlar,alar kapamlardr.Kl Trklerde kutsal kabul edilmitir.Demir ve onu eriten atein byk bir ruhsal yn olduu kabul edilirdi.Demire byk sayg gsteren Trkler bu nedenle klca da sayg gstermiler,yeminlerini kl zerinde yapmlardr.
    yi kl yapm demiri bulan Trkler tarafndan gerekletirilmitir.Kamalarn namlu denilen madeni blm daha da uzunlatrlan Trk kllar dvme demirden ve arlklar u tarafa toplanacak biimde yaplrd.Her bozulu yada krlta yeniden dvlerek kl biimi veriliyordu.Trkler,klcn yapmnda ve kullanmnda de stn yetenek gstermi,klcn kullanm tekniinde de byk aama yapmlardr.zel formllerle yaplan kllar yetenekli bileklerde byk iler baarmlardr.Tek vuruta bir deve yavrusunu ikiye bien bilek,yine tek vuruta bir atlas ikiye blyor,kat kat yaplm keeyi doruyordu.
    Klc saldr arac olarak kullanan Trkler kl kesecek kadar hnerli idi ve savunma arac olarak kalkan da ona e deer zellikte kullanyordu.Avrupa kllar dz ve iki taraf da keskin olarak yaplyordu.Trk kllarnn ise bir taraf keskin ve kvrktr.Mezarlarna atlar ve kllar ile gmlmelerini isteyen Trklerin kazlarla salanan bulgularnda bu tarihsel ynlerini yanstan bir ok belge ele gemitir.
    M.. 23-24. Yzyl ncesine varan dou Hun Trklerinin silahlarna ait in kaynaklarnda geni aklamalar vardr.Bir blmde yle denilmektedir:Onlarn hepsi zrhl svarilerdi.Uzaa mahsus silahlar yay ve oktu,Ksa silahlar ise keskin kllar ve mzrakt.
    Tarihi lofyor.Trkler(kl,acemilik ve dikkatsizlikte bir toprak anak gibi krlr)der.kl onu kullanann bilein kuvvet ve yetenei ile stnlk kazanr.te bu bilek Trklerde vardr demektedir.
    Ayrca tarihi belgelerde Alparslann ynettii ani saldrlarda her Trk askerinin biri elinde,biri belinde,biride aznda olmak zere klc olduu belirtilir.Sava dnda ise kl bir egemenlik sembol olarak kullanlyordu.
    Kl;kabza,korkuluk ve namlu diye adlandrlan blmden olumaktadr.
    Kabza: Aa,boynuz,kemik yada madeni maddelerden yaplrd.kabzann ssl olmasna her dnemde ayr bir zen gsterilirdi.
    Korkuluk: Klc kullanan kiinin elini bir darbeye kar koruyan blmdr.
    Namlu ise: Klcn madeni blmdr.Trk kllarnn namlular eridir.Eri namlular darbede daha byk yara atklar iin delici kllardan daha ldrcdr.Baz kllarda iki yanlar keskin,ucu sivri,dz yada yuvarlak olan namlu trleri de vardr.Namlunun keskin kenarna kl az yada kl yalma denir.Kllar kullanlmadklar zaman kn denilen bir klfta korunur ve tanr.Kn nceden madenden yada tahtadan yaplrd.Knn st tarafnda bele balanmasn salayacak olan blm vardr.
    Eski Trklerde kl yapm ustal yan sra,kl zerine ve knna yaplan ilemecilikte byk bir sanata dnmtr.Kllarn knlar ilk dnemlerden beri hayvan,bitki trndeki motiflere gre sslenirdi.Kllarn zerine de zellikle kabza blmlerine;ka ylnda,hangi amala,kimin tarafndan yapld kaznarak ilenirdi.slam dininin kabulnden sonra kllar zerine ayet,hadis ya da baz msralar ilemekte bir gelenek olarak benimsenmitir.
    11.Yzylda yazlan Kagarl Mahmud un eserinde; demir maddesinde u aklamalar vardr; Krgzlar Yabanku,Kpaklar ve teki Trk boylar yemin edecekleri zaman demirden yaplm klc knndan karrlar nlerine enine koyar Bu kk girsin,kzl ksn diyerek yemin ederlerdi.Bunun anlam szmde durmasam bu kl temiz girsin vcudumdan kanl ksn biiminde idi.Bu suretle Demir intikamn alsn demekti.
    Eski Trklerde daha 5-6 yandaki ocuklar ellerine verilen tahtadan yaplm kllarla bu uraa hazrlanrd.Daha sonra iki ocuk bu tahta kllarla birbirlerinin karsnda beceri edinirlerdi.Eski kaynaklara gre Trkler eri ve tek yzl bir sava arac olarak kullandklar kllar ile ilgili dzenlenen oyunlara byk nem verirlerdi.Klla ilgili becerilerini artrmak,sergileyebilmek iin sk,sk gsteri dzenlenirdi.Bu kl oyunlar yl dnmlerinde ve byk trenlerde yaklan atein evresinde,mzik eliinde ritmik hareketlerle yaplrd.Bu oyunlar ve benzeri akrobatik hareketlerin Trk efsanelerinde, destanlarnda gemesi bunlarn tarihin derinliklerinden indiini anlatr.
    Kl-kalkan oyunu bir dini inantan olumutur.Bu gsteri ilkbaharda yeniden ate yakmak amac ile yeni yln banda yaplrd.Bundan yeni yln rn iin bir sonu karlrd.
    ki dman kabile arasndaki iddial gsterilerde ldrme koulu vard.Dn ve bayram gibi zel gnlerdeki gsterilerde ise oyuncular birbirlerini yaralamaktan kanrlard.Ancak oyunun ar heyecan ile yinede lenler olabilirdi.
    Trkler ok iyi kullandklar kllarna kutsal bir deer kazandrmlardr.Eski Trklerde olduu gibi Osmanl Trkleri de yeminlerini kl zerine ederlerdi.Fatih Sultan Mehmet Bosnadaki Latin kilisesine tand ayrcal dorulamak iin Kuandm kl hakk iin diyerek gvence vermitir.Yavuz Sultan Selim de Venediklilere ticaret ile ilgili olarak verdii izni;Klcm hakk iin diyerek garanti etmitir.
    Kl yapm iin 3-5 kg arlndaki kl yumurtas 5-8 cm apnda ve 8-12 cm yksekliinde oval biimdeki bir elik kle dvlerek yaplrd.Sonradan deiik formllerle klca su verilirdi.Klca su verme ilemi bal bana bir sanatt.Kl ustalar kendilerine zg deiik su verme formlleri bulmular ve bunlar birbirlerinden byk deer olarak gizlemilerdir.Bu trde yaplan Trk kllar havaya atlan ya pamuktan bir yuma kolayca ikiye bierdi.
    Kaynak
    Doan Yldz Trk spor tarihi stanbul-1979
    alnt

  5. #5
    Bilgi Lideri - ait Kullanc Resmi (Avatar)
    Administrator

    Durum
    Offline
    yelik tarihi
    Jan 2011
    Mesajlar
    4.802
    Tecrbe Puan
    10

    Standart Cevap: Milli Sporlarmz Nelerdir?

    Gre

    Trklerde en eski spor trlerinden biride Gretir.Gre,zorlu bir doa iinde insanlarn glerini ve gvenlerini kollar ile denedikleri ve aradklar bir mcadele tr olmutur.Dindirilmez bir yaam istei insanlar birbirine saldrmaya ve devirmeye zorlamtr.Trkler doaya ve kuvvete dkn kiilerdir.Doudan batya yelpaze gibi yaylan Trkler,yakn mcadeleyi her zaman n planda tutmulardr.Grete insanlarn stn olduklarn kantlamak glerini topluma kabul ettirmek iin uyguladklar bir mcadele biimidir.Bylelikle bir kiinin kuvvetini teki kiilerle oranlama imkan bulunur.

    lk alarda gre, elbette bir tr boumadr. Orta Asya devirlerinde Trkler arasnda yaplan gre msabakalarnda grein sporculardan birinin lm halinde sona erdii bilinmektedir. Manas Destan'nda kaydedilen greler bu gerei aydnla kavuturmaktadr.

    Kagarl XI. Asr DLTde al ve elme kelimesinin karl olarak Gre (kre) diye tanmlanmtr. Ayn sayfada al kelimesi Grei olarak aklanmtr (Kagarl, 1985). Bu byk yazar eserinin bir baka yerinde Kz ila kreme ksrak ile yarma (Kagarl, 1985) diye bir deyile rnekleme yapmaktadr.

    Ayn dnemlere (XI. Asr) tekabl eden ve temel eserlerden biri olan KBde Yusuf Has Hacip; Gre szcnn karl olarak Kremek = Boumak olarak vurgulamaktadr (Yusuf Has Hacip, 1979).

    Bu iki temel eserlerden yarm asr sonra (1127 - 1144) yazlm olan ME.de de El-Havarizmi gree kre derken bu sporun bu isim altnda Ouz, Kpak ve dier Karahanl Trklerinin severek yaptklarn vurgulamaktadr (El-Havarizmi, 1993).

    Gnmz Orta ve dier Asya Trk toplumlarndan Azeriler gla, Bakurtlar kra; Kazaklar kres; Krgzlar kr; zbekler kura; Tatarlar kra /kre; Trkmenler gre; Uygurlarn kra/kre (KTLS., 1992) dedikleri grlmektedir. Dier Trklerden Gagouzlar kre; Yakutlar, Sakalar, Tuvalar ve Hakaslar ise kra demektedirler (BRSMSTS., 1988)
    Yukarda da grlecei gibi gre szc btn Trk toplumlarnda birbirine benzer ya da ayn ekilde telaffuz ediliyor. Bilindii gibi Anadoluda da gre szc halk arasnda gle ya da kle (Afin, 1988) diye telaffuz edilmektedir. Grlen o ki, eski ve yeni btn Trk toplumlarnda bu szcn kkeninin kr olduudur.

    Kr szc eski Trk yaztlarnda (Orhun ve Yenisey) da sk sk gemektedir ve manas gl, sarslmaz, kuvvetli anlamna gelmektedir (Orhun, 1987). E ise eski ve yeni Trkede arkada anlamna gelmektedir. Kr-e-mek ME:de kendisine denk baka biriyle ayn mcadeleyi paylamak ve yarmak anlamna gelmektedir (El-Havarizmi, 1993; Kahraman, 1989). Smakov, bu konuyu daha sade ekilde yle yorumlar. Trkler de 7. ve 8. Asrlarda gl kuvvetli kiilerin karlkl eleerek at zerinde ve yerde saatlerce kr-e yaparlard (Smakov, 1984) demektedir.

    Her toplumun kltr hayatnda farkl boyutlarda grlen gre sporu, Trk spor geleneinde ok zengin bir yere sahiptir. Buna ramen eski Trk toplumlar daha ziyade gebe hayat yaadklarndan, konuyla ilgili M. Somut belgelere ulamak olduka zordur. Belli bir corafyada deil ktaya yaylm olan Trkler hakknda tarihi vesikalar daha ziyade yabanc melliflerden faydalanlarak aydnlatlmaya allmaktadr (Safran, 1993).
    Gre ve trleriyle ilgili ilk vesikalar da, in kaynaklarndan tasvir edilebilmektedir. Hanname, Can iyan Teskeresinde Trkistann greini aklamakta olup, gre kelimesini jiao u eklinde iki karakter ile ifade etmektedir. Ayn eser grelerin yapld esnada greilerin balarnda ve zerlerinde giysilerin olduunu ve halk arasnda sevilerek yapldn vurgulamaktadr (Almas, 1986).
    M.. Trk greleriyle ilgili ilk belgeler yeni in kaynaklarnda ve vesikalarnda grlmektedir. 1983 ylnda Baruk (Maralba)un Cona Tim harabelerinde; in Fen Bilimleri Akademisi, Arkeoloji Aratrmalar Blmnn 1955 - 1957 yllarnda ien (Congen) ehri civarndaki onglinten isimli blgede Han slalesi dnemine ait 140 numaral zel bir mezarda bulunan kap ve heykellerde Trk grelerinin ilk figrleri tasvir edilmektedir (injan Da, 1982; Rahman, 1996).

    lk Trk grelerini, ilk Bat medeniyeti grelerinden ayran birok zellik bulunmaktadr. Bunlardan birisi Trkler de namahrem yerlerinin her zaman giyimli ve kapal olmasna ramen Batllarn rlplak gretikleri net olarak grlmektedir (Umminger, 1990; Minkowski, 1963 ). Dier bir ayrc zellik ise geleneksel tarzda yaplan Trk grelerinin hepsinde mzik bulunmaktadr. Dier toplumlarda bu gelenek sadece ranllarda vardr ki bu da bunlara IX. Asrlarda Trklerden gemi olduu bildirilir (Lvov, 1989).

    Ancak u ana kadar tespit edilen belge ve bulgularn hi birisi, Trk gre geleneinin zengin boyutlarn yanstmamaktadr. nk gre, atl (binicilik) sporlarndan sonra Trklerin sosyal yap ve yaaylarnn her safhasnda grlebilen dier bir spordur (Trkmen, 1996; Rahman , 1996; Almas, 1986; BRSMSTS, 1988).
    alnt

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

u an 1 kullanc var. (0 ye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 09-05-2012, 22:58
  2. Milli Mcadele Yllar Nelerdir?
    By Kaytsz ye in forum Misafir Sorular
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 27-04-2012, 18:56
  3. Milli Kltre Zarar Veren Davranlar Nelerdir?
    By Kaytsz ye in forum Misafir Sorular
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 27-04-2012, 05:58
  4. Milli kltr nedir? geleri nelerdir?
    By Kaytsz ye in forum Misafir Sorular
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 21-04-2012, 20:36
  5. Milli egemenlik ne demektir?
    By messi in forum Sizin Sorularnz
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 31-01-2012, 03:22

Bu Konudaki Etiketler

Bookmarks

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Var
  • Mesaj Yazma Yetkiniz Var
  • Eklenti Ykleme Yetkiniz Yok
  • Mesajnz Deitirme Yetkiniz Yok
  •  
Tm Zamanlar GMT +4 Olarak Ayarlanm. uanki Zaman: 03:12.
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.