Muhteem Yz Ylda Osmanl Devleti

Osmanl'nn ykseli dnemi snrlarnn en geni alana yayld 3 ktada hkm srd dnemdir. Son zamanlarda televizyon dizilerine de konu olan Kanuni dnemi ise en parlak yllaryd Osmanl'nn. Muhteem yzyl olarak da adlandrlan bu ykselide hangi padiahlar hkm srd hangi savalar yapld hangi lkeler alnd?.

te dnya dzenini deitiren muhteem yzylda yaananlar:

FATH DNEM (II. MEHMET)

stanbul'un fethi
slam aleminin en nemli isteklerinden biri olan stanbul'un fethi bu dnemde gerekleti. stanbul'un Fatih tarafndan kolayca fethedilmesinin nedenlerinden biri de; o dnemde varln srdren Katolik - Ortodoks ekimeleriydi.Fatih stanbul'u aldktan sonra Ortodoks halka din zgrl salanm ancak Katolik ve Ortodoks kiliselerinin bana kiliseleraras birlemeye kar olan din adamlar getirerek Avrupa Hrstiyan birliini blmeyi amalamtr.

stanbul'un alnmasndan sonra Karadeniz ve Ege ticaretinin Osmanllarn eline gemesinden rahatszlk duyan Venedik ile 16 yl sava yaplm ancak biri denizde dieri karada gl olduundan birbirlerine kar stnlk salayamadlar. Ve anlama yoluna gittiler. Sz konusu anlama ortamndan dolay Osmanl tarihinde ilk imtiyazlar Venedik'e verilmitir.Venedik'e Osmanl sularnda serbest ticaret yapma hakkn verdii gibi Venedik bayra tayan her gemiye bu haklar verilmitir. Bundan maksat Hristiyan birliini bozmakt.Balkanlarda Srbistan Mora Bosna Hersek Eflak-Bodan Osmanl topraklarna katlmtr.

Anadoluda'ki fetihler;

* Cenevizlerden Amasra alnd.
* Sinop alnarak Candaroullarna son verildi.
* Trabzon Rum mparatorluuna son verildi.
* Karamanoularna son verildi.
* Uzun Hasan'la 1474'te Otlukbeli Sava yaplarak Dou Anadolu Osmanl topraklarna katld.

Denizlerdeki fetihler;

* Ege adalarnda; mroz Taoz Limni Midilli Bozcaada Semadirek alnd.
* Gedik Ahmet Paa komutanlnda Krm Hanlna son verildi. Bylece Karadeniz Trk gl haline geldi.
* Sen Jan valyelerinden Rodos adas alnamad.
* Galya seferiyle Otranto kalesi ele geirildi.

-Anadolu'da Trk birlii salamak iin almalar yapld.
-Askerlere toprak datlarak ilk kez toprak reformu gerekletirildi.
-Bilime ve sanata nem verildi.
-Bat kltrne ilk alan osmanl padiahdr. (Fatih Sultan Mehmet)
-lk altn para onun dneminde bastrld.
-Kanunnameyi Ali Osman ile Karde katline izin verildi. (Veraset sisteminden doan taht kavgalarn nlemek devlet btnln korumak iin)
-Fatih kanunnamesi kaynan rfi hukuktan almtr.

II. BEYAZIT DNEM
Din ilerine devlet ilerinden daha fazla nem verdii iin sofu Beyazt adn almtr.Ykselme dnemi padiah olmasna ramen nemli bir fetihte bulunmamtr

*Fetihlerde duraklama dnemi.
-Cem Sultan olaynda dolay huzursuzluk yaanm bu olay bir d sorun haline gelmitir.
-Memlkler Cem Sultan koruduklar iin sava yaplmtr.
-Venediklilerle savalar yaplm; Modon Koron nebaht Navarin limanlan alnarak Venedikle bar yaplmtr.
-ah smail'in ii propagandas sebebiyle Osmanl-ran sava balamtr. Bu propagandalar sonucu kan ahkulu isyan zorlukla bastrlmtr.
-II. Beyazt sofuluundan dolay Dou zerinde ok byk bir etkinlik salayamam tahtan ekilmek iin yerine olu Korkut'u nerince dier olu Selim babasna isyan etmitir.
-Bu arada Yenieriler de Selim'i desteklemilerdir. Bylelikle Yenieriler ilk kez devlet ynetimine kararak siyasi tercihlerini gstermi oldular.

YAVUZ SULTAN DNEM (I. SELM)
Yazvuz slam ve Trk topluluklarn bir araya getirerek bir Trk islam imparatorluu yaratmak amacndayd.Yenierilerin desteiyle tahta geen ilk Osmanl Padiahdr.

aldran Seferi sonunda Turnada savayla Dulkadiroullar beyliine son verip Elbistan alnarak Anadolu'da Trk Birlii salanmtr. (En son katlan beylik: Dulkadiroullar)Msr seferi sonras halifelik unvann almtr bu andan itibaren devlet teokratik (dinle ynetilen) yapya kavumutur.

ah smail'in ii mezhebine dayal olarak Anadolu'ya yaylmak istemesi zerine Anadolu'da dinsel ve ulusal birlik salamaya ynelmi bylelikle Dou ticaret yollar (Baharat yolu) Osmanl denetimine katlm oldu. (ran ve aldran seferinin nedenidir.)Fatih devrine dayanan Osmanl-Memlk anlamazl ah smail'inde karmas yznden Yavuz'un Msr seferine kmasna sebep olmutur.

Msr seferi sonucunda halifelii ele geirmesiyle siyasi otoritesini arttrmtr. Hem de Baharat yollarn ele geirerek Osmanl devletini byk bir zenginlie kavuturmutur.Osmanl ile Memlk arasnda yaplan Mercidabk ve Ridaniye sonucunda Memlk devletine son verilmitir.Bu savalar sonucunda Suriye Filistin Msr Osmanl egemenliine gemi Hicaz emirlii Osmanl devletine balanmtr

Memlklerin yklmasndan sonra Venediklilerin Kbrs iin verdii vergi Osmanllara gemi ve bylelikle Osmanllarn Dou Akdeniz'deki egemenlii glenmitir.ran ve Msr seferi sonucunda stanbul'a getirilen sanat ve ilim adamlar Osmanl'da ran ve Arap etkinliim arttrmtr.

KANUN DNEM (I. Sleyman)

Kanuni devrinde u i isyanlaryla uralmtr.
* Canberdi Gazali
* Ahmet Paa
* Baba Zinnun (Yozgatl Baba Zinnun ile Osmanl arasndaki vergi yznden kmtr.)
* Kalender elebi isyan (ii ayaklanmas)

-Macar kralnn vergi vermemesi yznden 1521'de Belgrat ele geirilmitir.
-1522'de Rodos ele geirildi.
-Macar kralnn; Avusturya Aridukas ile Osmanl devletine kar cephe almas ve arlken'e esir den Fransuva Kanuni'den yardm isteyince Macaristan seferine kmtr. Moha sava yapld. Sonucunda; Macaristan'n bakenti Budin ele geirildi.
-1529'da Ferdinant'n Macaristan i ilerine karmas yznden I. Viyana kuatmas gerekletirildi. Uzun sren k nedeniyle kuatma baarl olamad.
-Almanya-Avusturya seferi sonucunda 1533 brahim Pasa (stanbul) anlamas yapld. Bu anlamaya gre; Ferdinand; Kanuni'nin stnln kabul etmi ve Avusturya Aridukas protokol bakmndan Osmanl sadrazamna eit saylmtr. Bylelikle Kanuni Avrupa'da Osmanl stnln kabul ettirmi oldu.
-Kanuni Dnemi'nde Hrstiyan birliini paralamak iin (Fatih'in Venedie yapt gibi) Franszlara kapitlasyon verilmitir.Ayrca burada corafi keiflerinden sonra canlln kaybeden Akdeniz ticaretinin canlandrma istedii de vardr. Kapitlasyonlarda Fransz tccarlarna serbest ticaret hakk gmrk hakk vergi hakk hukuki gvenceler dinsel ayrcalklar salanmtr.
-1538'de spanya PortekizVenedik Ceneviz Malta'dan oluan Hal donanmasyla Preveze Deniz Sava yaplmtr. Bylelikle Orta Akdeniz egemenlii Osmanllara gemitir. (En byk deniz zaferimiz)
-Cezayir ve Trablusgarb'n Osmanl devletine balanmas gerekleti. (Barbaros Hayrettin Paa ve kardeleri tarafndan buralar ele geirildi.)
-Hint seferi; Portekiz saldrlarndan zarar gren Hindistandaki mslmanlarm Kanuni'den yardm istemesi zerine 4 kez Hint seferi yapld. Sadece yardm amacyla yapld iin nemli bir sonu alnamad.
-Osmanl-ran savalarnn Yavuz dneminde kesin bir sonuca balanmamas nedeniyle 3 kez ran zerine seferler yaplmtr.
- I. ran seferi sonucu Badat ele geirilmitir.
- II. ran seferi sonunda Van Tebriz geri alnm. Diyarbakr'a kadar ilerlenmitir.
- III ran seferi sonucunda 1555 Amasya antlamas imzalanmtr. *Amasya antlamas ranla yaplan ilk resmi antlamadr.
-1565'de Malta seferi gereklemi ancak baarl olunamamtr.
-1566'da Zigetvar seferi sonucunda lmtr. Sefer sonucu baarldr.