Dnya Tarihi Kronolojisi Hakknda Bilgiler

.. 8500-7000, Ortadou'da iftilie gei
.. 3500-3000 Dicle-Frat ve Nil vadilerinde uygarla gei
.. 4000-3000, Uygarln Smer'de douu
.. 3000 sabann icadyla insanlarn tarmda hayvan gcnden yararlanmann yolunu bulmalar dolaylar, yazl kaytlarn balay
.. 2000'den az nce, Mezopotamya evresindeki blgelerde tara uygarlklarn kurmaya balayan toprak aristokrasilerinin domasn
kolaylatran koullarn olumas.
.. 1700 dolaylar, Hammurabi tarafndan insanln ilk yasa derlemelerinin karl.
.. 1700, Avrasya bozkr kkenli barbar halklar aknlarnn Avrupa'nn Atlantik kylarna ulamas.
.. 1300 dolaylar, alfabetik yaznn Suriye'de ve Filistin'de yaygnlamas.
.. 1000 yllarnda, Ortadou uygarlnn iki u blgesinde (Filistin ve ran'da) verimli dnce akmlarnn douu.
.. 700'den az nce Orta Asya'dan ve Gney Rusya'dan g etmi skitler'in Ukrayna'da bir kabileler imparatorluu kurup, Yunan dnyasyla ticarete girimeleri.
.. 6. yzyl, Lidya Krall'nda sikke parann dolama konmas
.. 6. yzyl, yonyal filozoflarn dnyay ve insan aklla kavrama abas
.. 500 dolaylar, in uygarlk biiminin temel elerinin ortaya k.
.. 500 dolaylar, Kastlarn ve Hind dininin kendine zg vurgularnn biimlenii
.. 330, Pers mparatorluunun Makedonyallarn saldrsyla yklmas
.. 320, skender'in nds Vadisi'ne girmesi
.. 146, Roma'nn Makedonya'y ve Yunanistan' fethetmesi.
.. 30, Roma'nn Msr' fethetmesi
.S. 70-100, Drt ncil'in yazld yllar
.S. 193, Roma Bar'nn iddete bavurulmasyla bozulmas.
.S. 372, Hunlar'n Gney Rusya'ya girip Ostrogotlar srleri
.S. 378-511, Roma imparatorluu'nun byk barbar aknlaryla kmesi
.S. 410, Hun korkusuyla Roma snrlarn zorlayan Vizigotlar'n Roma kentini yamalamalar ve spanya'y geip krallklarn kurmalar.
.S. 451, Kalkedon (Kadky) Kurultay'nn Papa'nn arsyla toplanp, kutsal leme retisinin Papa Byk Leon'un saptad biimiyle benimseyip, "monofizist" biimini reddedii,
.S. 453, Attila'nn l ve Hun Konfederasyonu'nun dalmas
.. 552, Japonya'ya ulaan Budist misyonerler topluluunun nemli baarlar elde etmesi.
.S. 565'ten sonra (Dou) Roma mparatorlarnn "Bizans mparatoru" denmeye balan.
.S. 568'den sonra, Cermen kabilesi Lombartlarn Bizansllar talya'nn i blgelerinden kan buralarn denetimini ellerine geirmeleri.
.S. 572, Trk mparatorluu'nun haneden kavgalaryla ikisi de i kavgalarla ypranan dou ve bat ordularna blnmesi
.S. 600 dolaylar, Hint Okyanusu'nda Hindu gemicilerin yerini Mslmanlarn almas.
.S. 622, Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye g.
.S. 632-1000 arasnda slam'n Hzla ykselii ve Ortadou'da Kuzey Afrika'da spanya'da yayl,
.S. 632, Hz. Muhammed'n lm
.S. 636, Arap ordusunun Bizans' Suriye'den ve Filistin'den karmas
.S. 641, Arap aknc birliklerinin Mezopotamya'y ele geirileri
.S. 642, Arap aknc birliklerinin Msr' ele geirileri.
.S. 651, ran ve Mezopotamya'da Sasani iktidarnn sona ermesi
.S. 651, Arap aknc birliklerinin ran' ele geirmeleri.
.S. 711, Vizigot krallnn sona ermesi.
.S. 711-715, Kuzey Afrika'nn ve spanya'nn Mslmanlarn denetimine gemesi
.S. 715, slamlarn Kuzeybat Hindistan'daki Sind Blgesinde, daha sonra da Hint Okyanusu'nda stnl ele geirmeleri
.S. 717-718, Mslmanlarn Konstantinopolis'i kuatmalar
.S. 750, Emeviler'in halifelik dneminin sona ermesi
.S. 751, Talas Meydan Sava'nda in'e bal birka vahann Mslmanlara kaptrl.
.S. 756, bask aygtnn in'de bulunuu.
.S. 800, arlman'a Papa tarafndan Romallarn imparatoru olarak ta giydirilii.
.S. 800'den birka yl sonra, Bizans mparatorunun arlman'n imparatorluunu tanmasyla Bat Roma mparatorluunun yeniden kuruluunun yasallamas.
.S. 831-1000 aras, Danimarka'nn sve'in ve Norve'in Hristiyanla gemeleri.
.S. 840, Uygurlarn ykl
.S. 845, Budizmin in'de resmen yasa d saylmas; bunun zerine Kore'de devlet dini yaplp iyice benimsenmesi
.S. 900 dolaylarnda, Trk askerlerinin kabilelerinin, slam devletlerinin siyasal yaamna egemen olmaya balamalar.
.S. 900-14. yzyl ortalar, Avrupa'da topraklarn tarma al.
.S. 989, Rusya'nn Hristiyanla geii.
.S. 1000 dolaylar, kolonileme ve ticari yaylma srecinin balay
.S. 1000 dolaylar, Gazneli Mahmut'un aknlaryla slam'n Hindistan'n blgelerini ele geirmeye balamas.
.S. 1000, Macaristan'n Hristiyanla gemesi
.S. 1000 Hristiyanln Uzakbat lkelerinde Kelt, Cermen ve Slav kabileleri arasnda yaylmas.
.S. 1000-1300 aras, Avrupa'da kasabalarn hzla gelimeleri.
.S. 1000-1453 aras, slamln Hindistan'da, Dou Avrupa'da, Orta Asya'da yayl.
.S. 1000-1500, slam mimarlnn grkem ve incelik dnemi
.S. 1054, Katolik-Ortodoks blnmesinin, Papa ile Konstantinopolis Patriinin birbirlerini afaroz etmeleriyle yaratl.
.S. 1071, Malazgirt Sava ile Trklerin Hristiyanlk (Bizans) dnyasna kar baarl olup, Anadolu'nun i blgelerinin denetiminin Seluk Trklerine geii.
.S. 1096-1099, Birinci Hal Seferi.
.S. 1171, Galler lkesinin ve rlanda'nn Anglo-Norman valyelerince fethinin tamamlan.
.S. 1204, Drdnc Hal Seferi'nde Konstantinopolis'in ele geirilip yamalanmas ve ksa yaaml Dou Latin mparatorluu'nun kurulmas.
.S. 1206-1227, Cengiz Han'n ynetim dnemi
.S. 1254; Avrupa'da imparatorluun kmesiyle, Papaln, Latin Hristiyanlk dnyasnn evrensel hkmeti olduunu ileri sren tek kurum olarak kal.
.S. 1300'den sonra, Japonlarn geni apl denizcilik eylemlerine girimeleri.
.S. 1300'den sonra, Cermen ve Frank valyelerinin, Baltk ve Dou imparatorluklarn kurup, ticaret etkinliklerine girimeleri
.S. 1337-1453, Yzyl Savalar, ngiltere ile Fransa arasnda, kiralk askerlerle yrtlen her yeri yakp ykp yamalayc savalar.
.S. 1347-1351, Avrupa'da Veba salgn
.S. 1300, Rnesans'n talya'da biimlenmeye balan.
.S. 1354, Trkler'in anakkale Boaz'n geip Gelibolu Yarmadasn ele geirerek, Avrupa'ya adm atmalar.
.S. 1389, Kosova Sava'nda Srplar yenen Trklerin Balkanlarda askeri stnl ele geirmeleri.
.S. 15. yzyl nkalar'n And Dalar'ndaki merkezlerinde yaylan imparatorluklarnn Peru'da merkezi bir rejim kurmas.
.S. 1417, Papalk monarisinin Konstanz kurultaynda onaylanmasyla Protestan-Katolik ikililiinin azaltlmas
.S. 1430, inlilerin denizlerden ekilmesiyle Japonlarn Gneybat Pasifik'te deniz stnln ele geirmeleri.
.S. 1453, Konstantinopolis'in Trklerin eline gemesi, bunun zerine, Ruslarn Ortodoks kiliselerinin Hristiyanln son kalesi olduuna inanmalar,
.S. 1480 Moskova, Dk III. van'n Altnordu egemenliini tanmayp, "ar" sann alarak bamszln ilan edii.
.S. 1492, Kolomb'un okyanusu amas
.S. 1492, Mslman Fasllarn Avrupa'daki son kalesi Grenada'nn aln, bu olayla Hristiyan hal ruhunun krklenmesi
.S. 1500, talyan Rnesans'nn doruuna ulamas
.S. 1500'den sonra, Avrupa'nn deniz stnl kurmas
.S. 1500-1650, Avrupa'da fiyatlarn hzla ykseldii "Fiyat Devrimi"
.S. 1500-1700 aras milyonlarca kilometrelik lkenin milyonlarca insann islam ynetimine sokulmasyla slam tarihinin en parlak dnemi
1508 ah smail'in Badat' fethetmesi
1509 Portekizlilerin slam filosunu Umman Denizi'ndeki Diu liman aklarnda yenilgiye uratmalar ve Hint Okyanusu'nda stnlk kurmaya
balamalar,
1511, Akdeniz'de, Trk spanyol ve Portekiz gleri arasnda uzun deniz savalarnn balay.
1512-1520, Yavuz Sultan selim ynetimi dnemi
1513, lk Portekiz tacirin Gney in kylarna gelmesi
1514, ah smail yanllarnn Anadolu'da byk bir ayaklanmay kkrtmalar,
1514, aldran savanda ah smail'in yenilgiye uratlmas
1515, Portekizlilerin Hrmz Adas'nda s kurmalar
1517, Luther'in Wittenberg'deki Kilisenin kapsna 95 maddelik tezini asmasyla Protestanlk hareketinin balamas.
1520-1566, Kanuni Sultan Sleyman ynetimi dnemi
1521, Cortez'in yeni Dnya'nn hazinelerinin kapsn (spanyollara) amas,
1526, Moha Sava'nda Trkler'den kaan Macar kralnn lmesiyle, V. Karl'n Bohemya ve Macaristan talarn ele geirmesi.
1526, Timur soyundan gelen Babr'n Hindistan' ele geirmesiyle, Babr mparatorluunun kurulmas.
1534, ngiltere'nin Papalk ile ilikilerini koparmas, ngiltere kilisesinin yava yava Protestanl benimsemesi
1534-1603, ngiltere'de Tudor hanedan ynetimi ve blk prk reformlar dnemi
1536, Fransa kralnn, Habsburg gcne kar, Osmanl imparatoruyla imzalad ittifak anlamas.
1552, Korkun van'n Altnordu Hanl bakenti Kazan' ele geirii, bunu izleyen drt yl iinde Aa Volga blgesinin fethini tamamlamas.
1560, spanyollarn, talya'y istila edip, papalk topraklarn ele geirip, Reform kart harekete izin vermemeleri; bunun zerine, Papalarn Hasbburglular ile ibirliine giriimleri.
1568-1609, Felenekler'in spayol ynetimine kar ayaklanmalar
1580-1640, spanyollar Portekiz'i ve imparatorluunu kendi imparatorlularna katmalar
1587-1629, Safevi devleti yneticisi Byk ah Abbas ynetimi dnemi
1590, dolaylar mikroskopun icad.
1598, spanyol stnl dneminin balay
1600, denizlerde yeni bir g dengesiyle, Hint Okyanusu'nda spanyol ve Portekiz gemilerinin yerini Felemenk, ngiliz, Fransz gemilerinin al
1600, Felemenk Dou Hindistan Kumpanyas'nn kurulmas
1600'den sonra, ngilizlerin Hint Okyanusu'nda ticaret etkinliklerine balamalar
1601, ngiliz Dou Hindistan kumpanyas'nn kurulmas
1608, bir Polonya ordusunun Moskova'y ele geirip bir kukla ynetim kurmas
1608 dolaylar, teleskopun icad
1618-1648, Otuz Yl Savalar
1620, ingilizlerin Massachussets kolonisini kurmalar
1626, Felemenkler'in New York'ta koloni kurmalar
1636, Japon hkmetinin, kendi i sorunlarndan dolay ak deniz gemiciliini uyruklarna yasaklamas
1638, Japonya'nn kabuuna ekilme politikas
1640'lar, ngiliz, Fransz ve Felemenk giriimcilerinin, ekerkam ticaretini Portekizlilerin ve spanyollarn elinden alp ba ekmeleri,
1642-1648, ngiliz i savalar
1648, Westphalia Antlamas, bunun sonucunda talya'nn ve Almanya'nn blnmesi ile ortaya kan kk devletlerin, duruma gre Fransa'nn yannda ya da karsnda yer almalar.
1648, Fransz stnlnn balamas
1648, ngiltere'de Parlamento egemenliinin kurulmas
1648-1715, XVI. Louis ynetimi dnemi
1648-1789, Avrupa'nn Eski Rejim ve kolonici yaylma dnemi
1649, ngiliz kral I. Charles'in idam
1653-1689, Fransa'nn rakipleri karsnda kesin stnle sahip olduu dnem
1688, ngilizlerin spanyol armadasna kar zafer kazanmalar
1689, Petro'nun Avrupa gezisi dn, geni apl reform hareketlerini balatmas
1696, Petro'nun Trklere kar baars
1700-1721, Petro'nun svelileri yenilgiye uratabilip, Finlandiya Krfezinde denize alabilmesi
1701-1714, spanyol Taht Savalar srasnda, Avusturyallarn, spanya'nn bllmesinde en byk parsay toplamalar
1707, Kok kmr yapma yntemlerinin bulunuuyla, demir cevherini eritmede kmrden yararlanma olanann douu
1740-1786, Byk Frederick (II. Frederick) ynetimi dneminde, Prusya'nn Avrupa'nn byk glerinden biri durumuna gelmesi.
1745, Abdl Vahab'in Arabistan'da Vahhabiliin ilkelerini oluturmas
1756-1763, Yedi Yl Savalar 1762, bir Alman prensesinin kocasnn ldrlmesi zerine, II. Katerina adyla Rusya imparatorluu tahtna kmas.
1763, ngiltere'nin Hindistan, Kanada gibi deniar lkelerde kesin zafer kazanmas.
1768-1774, Ruslarn Osmanl ordularn ar bir yenilgiye uratmalar ve Kk Kaynarca Anlamas'nn yaplmas.
1772, Polonya'nn ilk bllmesinde Prusyallar ve Avusturyallar, Trkler karsndaki ilerleyiini durdurmak iin Rusya'ya sus pay olarak Polonya'nn byk bir parasnn igaline izin vermeleri.
1774, Safevi imparatorluunun dalmas
1774-1778, spanya'nn Amerika limanlarnn ky ticaretini yasaklayp, kolonilere yaplan dsatmlar ve i almlar Cadiz kentinden tekelci bir tutumla dzenlemesi
1775-1783, Amerikan bamszlk sava
1789, 1 Mays, Etats-Generaux'un toplanmas
1789, 14 Temmuz, Kraln Ulusal Meclis'i kaldraca sylentisi zerine, halkn Bastille'e saldrmas
1789, 4 Austos, Ulusal Meclis'in feodal haklar kaldrarak kyl ounluunu Devrim Safhalarna ekmesi.
1791, Yeni Fransz anayasalarnn hazrlanmas
1793, Polonya'nn ikinci bllmesi
1794, Robespierre'in ldrlmesi
1795, Polonya'nn nc bllmesi, ile Rusya snrlarn, batda Vistl Irma'na kadar genilemesi
1799, Napoleon'un bir darbe ile iktidara getirilii
1803, Srplarn Osmanl'ya bakaldrmas,
1807, lk buharl geminin Robert Fulton tarafndan yaplmas
1812-1815, Napoleon'un Avrupa devletleri koalisyonunca yenilgiye uratlmas
1815, Viyana Konferans, sonucu bar anlamasnn yaplmas
1821-1830, Yunan devrimi
1830, Cezayir'in Franszlarca igali
1833, Kleliin, Byk Britanya'nn ynetimindeki tm lkelerde kaldrlmas
1839-1841, Afyon Sava
1839, Tanzimat Ferman'nn ilan
1840, posta sisteminin Byk Britanya'da kuruluu
1840'lar demiryollar a yapmnn balay
1847, Liberya'nn Amerika'dan eski yurtlarna dnen eski klelerce, Birleik Devletler anayasasna benzeyen bir anayasa sahip bir cumhuriyet
olarak kurulmas
1848 devrimleri
1848, Marx'n gittike yoksullaan proleter kitlelerin bir devrimle toplumsal sorunu zecekleri dncesini ortaya atmas.
1848-1852, Fransa'da, III. Napoleon'un devlet bakanlnda cumhuriyet dnemi
1854, Japonya'nn kabuuna ekilme politikasn brakp da almak zorunda kal.
1854, Krm Sava'nda Fransa'nn ve Britanya'nn Ruslara kar Trklerin yardmna koup, Ruslarn Krm'da yenilgiye uratlmas
1856, Islahat Ferman'nn ilan
1859, talya'nn Kont Cavour'un abalaryla birletirilmesi
1859, Darwin'in canllarn evrimi kuramn ortaya atmas
1861-1865, Amerikan i sava
1863, ABD'de kleliin kaldrlmas ;
1869, Svey Kanal'nn al
1870-1871, Prusya'nn Fransa'y yenilgiye uratmas
1871, Almanya'nn, Bimarck'n abalaryla birletirilmesi
1878-1908, Abdlhamid II'nin iktidar dnemi
1885, Hindistan Ulusal Kongresi'nin (Kongre Partisi'nin) kurulmas
1888, kleliin Brezilya'da kaldrlmas
1889, kinci Enternasyonal'in kuruluu
1889, Japon mparatoru Meiji'nin Bismarck Almanyasn rnek alan bir Anayasa karmas; Diyet'in kurulmas
1893, Havai Adalar'nn ABD topraklarna katlmas
1900, Batl devletlerin gnderdikleri uluslararas birliin Pekin'i ele geirmesi
1901, Avusturya'nn ngiliz Uluslar Topluluu'nun kendi kendini yneten dominyonu olmas
1903, Sibirya'y aan demiryolunun tamamlanmas
1904-1905, Rus-Japon sava beklenmeyen sonula Japonlarn yenmesi
1905, Hindistan Mslman Birlii'nin kurulmas
1906, Rusya'nn, parlamenter organa sahip olmas
1908, Jn Trkler'in iktidara ortak olmak isteiyle, Abdlhamid'i deviren darbeyi gerekletirmeleri
1910, Japonlarn Kore kraln indirip, Kore Yarmadas'n lkelerine katmalar
1912, Manu hanedannn yaklp, in Cumhuriyetinin kurulmas.
1912-1913, Balkan Savalar ile Balkanlardaki topraklarn kaptrlmas
1914, Berlin-Badat demiryolunun balamas.
1914, Panama Kanal'nn almas
1914-1919, Birinci Dnya Sava
1915, Japonlar'n, in'deki zel ayrcalklarn, ne srdkleri "Yirmi Be stek" ile artrmaya kalkmalar.
1917, 6 Nisan, ABD Kongresi'nin Almanya'ya sava ilan,
1917, Kasm, kinci bir devrimci hkmet darbesinin Sosyal Demokrat seilmesi,
1918, Ekim, Alman ve Avusturya hkmetlerinin Bakan Wilson'un barn dayandrlaca "On Drt Nokta"sn kabul etmeleri.
1918-1920, Rusya'da ve Rusya'nn snr lkelerde i sava
1919, Paris Bar Konferans'nn Rusya'daki durumu ele almaya kalkmayp, sava yitiren Almanya, Avusturya ve Osmanl hkmetlerine bar koullarn zorla kabul ettirmeleri.
1919, bar antlamasnn, Arap dnyasnn zengin ve kalabalk blgelerini Fransz ve ngiliz koloni ynetimlerine brakmas
1921, in Komnist Partisi'nin kurulmas
1922, Faizmi talya'da iktidara getiren hkmet darbesi
1922, Lenin'in "Yeni Ekonomik Politikas"n (NEP) ilan etmesi
1923, Trkiye Cumhuriyeti'nin kurulmas
1925, Rza Pehlevi'nin ran'da iktidar ele geirip, Mustafa Kemal'inkine benzer bir laik reform hareketini balatmas.
1925, Abdlaziz bni Suud'un Arabistan Yarmadas'n fethedip, Mekke'nin ve Medine'nin denetimini eline geirmesi
1929, New York borsasnn kmesiyle ABD'de 1920'lerin hzl ekonomik gelimesinin sona ermesi
1930'lar, Japon yaylmasnn yeniden canlan
1930'lar, Amerikan Bakan Franklin D. Roosevelt'in "New Deal" politikas
1931, Japonlarn Manurya'y istila etmesi
1932, Irak'n formal olarak bamszln kazanmas
1933, New Deal politikasnn balatlmas
1933, Haziran, Hitler'in iktidara gelmesiyle Almanya'nn kkl bir rejim deiiklii geirmesi.
1934, Etiyopya'nn 1896 yenilgisinin cn almak isteyen talya'nn saldrsna urayp, uaklarn ve zehirli gazlarn yardmyla talya emperyalizmi altna sokuluu
1938 Eyll, ekoslovakya'nn Almanlarn yaad blgelerinin Almanya'ya geirilmesi
1939, 1 Eyll, Hitler'in Polonya'ya saldrmas
1939-1945, kinci dnya Sava
1940 ilkbahar, Almanlarn Danimarka'y ve Norve'i ele geirmeleri
1941, 22 Haziran, Hitler'in sava duyurusunda bulunmadan Rusya'ya saldrmas
1942, Kasm' 1943 ubat', Ruslar'n Almanlar' geri pskrtmeleri
1943, Temmuz'u, Mussolini'nin, ngiliz-Amerikan birliklerinin talya'ya kmasyla iktidardan dmesi, talya'nn savatan ekilmesi.
1944, 6 Haziran, ngiliz-Amerikan birliklerinin Normandiya kartmas
1945, 1 Mays, Hitler'in kendini ldrmesi, Alman bakomutanlnn teslim belgesini imzalamalar.
1945, Hiroima'ya ve Nagazaki'ye atom bombalarnn atlmas
1946, Trkiye'de ok partili hayata gei
1947, srail Yahudi devletinin kurulmas
1947, Hindistan'n ngiltere'den ekilmesi
1947, Birlemi Milletler'in Filistin'in Araplar ve Yahudiler arasnda bltrlmesi, karar
1947, Truman Doktrini
1948, Ghandi'nin ldrlmesi
1948 (ve 1956, 1967, 1973) srail-Arap savalar
1949, NATO'nun kurulmas
1949, komnistlerin, Kuomingtang'a kar kesin zafer kazanp in'in ynetimini ele geirmeleri
1949, ilk Rus atombombas denemesi
1950, Kuzey Kore komnist ynetiminin Gney Kore'ye saldrmasyla Kore Sava'nn k
1953, Kore Sava'nda atekes
1953-1954, Ruslarn, Amerika'dan birka ay sonra hidrojen bombalarn patlatmalar
1954, Vietnam'n Fransz egemenliinden kurtulmas
1956, Macarlarn lkelerindeki komnist rejime bakaldrmalar
1956, Svey bunalm
1957, Gana'nn bamszln kazanan ilk Afrika kolonisi olmas
1957, Rusya'nn uzaya uydu gnderen ilk lke oluu
1957, Roma Andlamas ile AET'nin kurulmas
1958, Suriye ile Msr'n birlemesi
1961, Suriye'nin Birleik Arap Cumhuriyeti'nden ayrlmas
1962, Fransa'da halkoyu yoklamasnn Cezayir'e bamszlktan yana sonu vermesi
1962, ABD Kba'daki fzelerin ekmesini istediinde SSCB'nin nc dnya sava korkusuylabu istee uyuu
1964, Vietnam'da Amerikan askeri etkinliklerinin balay
1966, De Gaulle Fransas'nn NATO'dan ekilerek mutlak egemenlik hakkn elinde tutmay semesi.
1967, srail ile Arap devletleri arasnda Ekim Sava
1969, ABD uzay gemilerinin ay'a inip dnmeyi baarmalar
1970, Sovyetler Birlii'nin ticaret ve yatrm olanaklar yolunda Federal Almanya ile grmelere balamas
1973, Ocak, ngiltere, rlanda ve Danimarka'nn Avrupa Topluluu'na tam ye olmalar
1973, srail ile Arap devletleri arasnda Ramazan Sava; petrol ambargosu ve ardndan petrol fiyatlarnn ykselmesi.
1975, Yumuamann gstergesi olan Helsinki Anlamas
1978, in Halk Cumhuriyeti'nde Deng aoping'in nderliinde ekonomik reformlarn balamas.
1979, Msr ile srail arasnda Camp David Andlamas'nn imzalanmas
1979 ran'da Ayetullah Humeyni nderliindeki slamclarn bir devrimle ynetimi ele geirmesi
1979, Sovyetler Birlii'nin Afganistan' igal etmesi
1980-1988, ran-Irak sava
1981, Ocak, Yunanistan'n AT'ye tam ye olmas
1985-1991, lkesinde glasnost ve perestroika'y uygulamaya alacak olan Michael Gorbachev'in bakanlk sresi
1986, Ocak, spanya ve Portekiz'in AT'ye tam ye olmas
1987, Temmuz, Avrupa Tek Senedi'nin (Single Act) kabul edilmesi
1988, Nisan, Trkiye'nin AT'ye tam yelik bavurusunda bulunmas
1989, Dou Avrupa'da marksist ekonomilerin kmesi
1989, Kasm, Berlin Duvarnn yklmas
1990, Sovyetlerin dalmas ve Souk Sava'n sona ermesi
1990, Austos, Irak'n Kuveyt'i igal etmesi
1990, Ekim, Almanyalarn birlemesi
1991, Aralk, Bamszlk Devletler Topluluu'nun kurulmas
1995, Ocak, sve, Finlandiya ve Avusturya'nn Avrupa Birliine tam ye olmalar
1996, Ocak, Dayton Bar Andlamas ile Bosna Sava'nn sona ermesi...

2003 ABD’nin Irak’ igali