Erozyon Nedir? Nasl Oluur?
Erozyon Hakknda Genel Bilgi
Erozyon le ilgili bilgi
Erozyon le ilgili geni bilgi
Erozyon Tahiri


Topran akarsular, sel sular ve rzgarlar gibi d kuvvetlerin etkisiyle andrlp tanmas ve srklenmesi olayna erozyon denir.
Yeryznde bitki rts ve su ak ile toprak rts arasnda doal bir denge vardr. Bu doal denge ierisinde, yer yznn d kuvvetler tarafndan andrlmasna doal erozyon denir. Doal erozyon insanlar ve evre iin zararl deildir. nk doal erozyonla ok yava olarak stten anan topran yerine alttan yeni toprak olumaktadr. Onun iin toprak rts yenilenerek yerinde kalmaktadr. Ancak bitki rtsnn tahribi gibi insanlarn olumsuz giriimleri sonucu doal denge bozulur. Bylece erozyon hzlanr. Bu olay sonunda toprak rts hzla incelir, zamanla yok olur. Kayalar yzeye kar. lkemiz dnyada erozyonun en ok grld lkelerden biridir. Topraklarmzn en az yars eitli derecelerde erozyona uramtr. Trkiyede grlen erozyon Kuzey Amerikadan 6, Avrupadan 17 kat daha fazladr.

Trkiyede Erozyonu Oluturan Balca Etkenler

a) Arazinin ok Engebeli ve Eimli Olmas
Eimin fazla olmas saanak yalarn bu tr arazileri kolayca sprmesine neden olur.

b) Bitki rtsnn Tahrip Edilmesi
Ormanlarn bilinsizce kesilmesi ve orman yangnlar zellikle eimli arazilerin plak kalmasna neden olur. Ayrca mera ve otlaklarn ar otlatlmas, otlaklarn dengesini bozar.

c) klimin Etkisi
lkemizde zellikle i blgelerde meydana gelen saanak yamurlar ve bunlarn sonucunda oluan seller, bitki rtsnn zayf olduu alanlarda topraklarn sprlmesine neden olmaktadr. Dere yataklarnn slah edilmemesi ve sel taknlar toprak erozyonunu artrc etkenlerdendir.

d) Topran ve Ana Kayann Etkisi
Anakayann fiziksel ve kimyasal zellikleri anma zerinde etkilidir. Bitki rtsnden yoksun kumlu, killi araziler yzey sular tarafndan kolayca andrlarak ekillendirilir.

e) Arazinin Yanl Kullanm
Ormanlarn tahrip edilerek tarm alanlarna dntrlmesi, bozkr, ayr, ormanlk alanlardaki otlaklarn hayvanlara otlatlmas, anz rtsnn yaklmas ve arazinin eim ynnde ilenmesi gibi faktrler arazinin doal dengesini bozmaktadr. Bu tr olaylar erozyonu artrmaktadr.

Rzgarlar yan fazla olduu Dou Karadenizin ky kesimleri hari bir ok blgede erozyona neden olur. Bu yerlerin banda Konya-Karapnar evresi gibi hem bitki rtsnn zayf, hem de kurakln belirgin olduu yreler gelir.

Trkiyede Erozyonun Ortaya kard Balca Sorunlar
Topran stteki verimli ksmnn sel sularyla sprlp gitmesiyle tarmsal verim azalmaktadr.
Erozyon sonucu, topraklarn bir ksm denizlere, gllere ve barajlara tanmaktadr. Bunun sonucunda da barajlar ksa srede toprakla dolmaktadr.
Erozyonla topraklarn tand yerlerde verimsiz olan talk ve kayalk araziler ortaya kmaktadr.
Erozyonun gnmzdeki hzyla devam etmesi halinde yakn gelecekte lkemiz lleme sorunuyla kar karya kalacaktr.

Toprak Erozyonundan Korunma Yollar
Bitki rts korunmal, plak araziler aalandrlmaldr.
Tarla ama gibi nedenlerle ormanlar tahrip edilmemelidir.
Nadas alanlar azaltlmal, nbetlee ekim yaygnlatrmaldr.
Meralarn ve otlaklarn ar otlatlmas nlenmelidir.
Barajlarn ve gllerin su toplama alanlar aalandrlmaldr.
Mera hayvancl yerine ahr hayvancl gelitirilmelidir.
Araziler eim dorultusunda deil, eime dik olarak srlmelidir.
Rzgarlarn etkili olduu alanlara rzgarn hzn kesecek engeller yaplmaldr.
Eimli araziler ar ilenmemelidir.
Eimli araziler taraalandrlmaldr.
rnler hasat edildikten sonra anz rts yaklmamaldr.
Akarsu yataklar slah edilmelidir.
Erozyonla mcadele ile ilgili olarak halk eitilmelidir.